Yến sào Khánh Hòa: 36 năm kiến tạo thương hiệu từ giá trị di sản

Từ di sản nghề yến gần 700 năm, Yến sào Khánh Hòa đã trải qua 36 năm xây dựng và phát triển, từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất, chế biến hiện đại.

Gìn giữ di sản, xây dựng thương hiệu

Ngành nghề yến sào Khánh Hòa có lịch sử gần 700 năm, gắn với công đức của Thủy tổ Lê Văn Đạt, Thánh mẫu Lê Thị Huyền Trâm và nhiều thế hệ người làm nghề. Qua thời gian, tri thức khai thác, bảo vệ đàn chim yến cùng kinh nghiệm chế biến được trao truyền, trở thành di sản văn hóa và lợi thế đặc hữu của địa phương.

Miếu thờ Thánh mẫu Lễ Thị Huyền Trâm tại Đảo Yến Hòn Nội.

Miếu thờ Thánh mẫu Lễ Thị Huyền Trâm tại Đảo Yến Hòn Nội.

Tháng 11/1990, Công ty Yến sào Khánh Hòa chính thức thành lập, tiếp nhận quản lý 8 đảo yến với 87 cán bộ, công nhân viên. Từ điều kiện ban đầu còn nhiều thiếu thốn, doanh nghiệp từng bước củng cố hệ thống quản lý, đầu tư phương tiện và nâng cao năng lực bảo vệ các hang yến. Năm 1992, Công ty tiếp nhận thêm 4 đảo yến tại Vạn Ninh, nâng tổng số lên 12 đảo với 40 hang yến.

Bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển diễn ra khi doanh nghiệp gắn bảo tồn quần thể chim yến với chủ động nguồn nguyên liệu và đầu tư chế biến. Năm 2002, Công ty thực hiện thành công việc di đàn chim yến đến hang mới Hòn Rơm, đồng thời thành lập Xưởng Chế biến nguyên liệu, tạo tiền đề chuyển từ khai thác sang chế biến sâu.

Việc xây dựng nhà máy nước giải khát cao cấp yến sào tại Suối Hiệp, Diên Khánh và hình thành thương hiệu Sanest mở ra hướng phát triển sản phẩm mới, đưa giá trị dinh dưỡng của yến sào đảo thiên nhiên đến gần hơn với người tiêu dùng. Năm 2018, thương hiệu Sanvinest ra đời, tiếp tục mở rộng các dòng sản phẩm từ yến sào. Cùng với Sanest, Sanvinest và các thương hiệu Sanna, Sanest Foods, Sanest Tourist, Sanatech, doanh nghiệp từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất, kinh doanh đa dạng.

Đến nay, Công ty quản lý, bảo vệ và khai thác 33 đảo với 173 hang yến tự nhiên, được Tổ chức Kỷ lục châu Á ghi nhận. Đây là nền tảng để doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu, đồng thời gắn hoạt động sản xuất, kinh doanh với trách nhiệm bảo tồn tài nguyên.

Chế biến yến thô.

Chế biến yến thô.

Bà Trịnh Thị Hồng Vân, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Yến sào Khánh Hòa cho biết, doanh nghiệp xác định bảo tồn quần thể đàn chim yến là nhiệm vụ cốt lõi, gắn với nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả hoạt động toàn hệ thống.

Trên nền tảng nguồn nguyên liệu đặc hữu, Yến sào Khánh Hòa tập trung đầu tư chế biến, nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ nhằm gia tăng giá trị sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cuối năm 2023, Nhà máy Chế biến nguyên liệu Yến sào Sanvinest Khánh Hòa tại Cụm công nghiệp Sông Cầu được khánh thành, đưa vào hoạt động. Hiện doanh nghiệp có hệ thống 7 nhà máy, phát triển hơn 60 dòng sản phẩm, từ yến đảo thiên nhiên, yến tinh chế đến nước yến và các sản phẩm chế biến.

Năm 2026, Trung tâm Thí nghiệm và Kiểm nghiệm Yến sào Khánh Hòa được đưa vào hoạt động, bổ sung năng lực phân tích chuyên sâu, phục vụ kiểm soát chất lượng và nghiên cứu sản phẩm. Cùng với đó, doanh nghiệp ra mắt thương hiệu SunSanest, phát triển thêm các sản phẩm như nước yến SVN79, nước yến vị dâu, bánh cookie yến sào, mặt nạ yến sào và yến đảo thiên nhiên tinh chế.

Khẳng định vị thế thương hiệu quốc gia

Việc đa dạng hóa danh mục sản phẩm giúp doanh nghiệp tiếp cận nhiều phân khúc khách hàng, khai thác giá trị gia tăng từ nguồn nguyên liệu. Song song với đầu tư sản xuất, Công ty từng bước ứng dụng các hệ thống ERP, DMS, Microsoft 365 và chữ ký số nhằm kết nối dữ liệu, chuẩn hóa quy trình quản trị, quản lý sản xuất, phân phối và chăm sóc khách hàng.

Đối với sản phẩm có giá trị cao như yến sào, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ uy tín thương hiệu. Việc đầu tư hệ thống kiểm nghiệm, hoàn thiện quy trình sản xuất và ứng dụng công nghệ quản trị góp phần nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Xuất khẩu sản phẩm Yến sào Khánh Hòa sang thị trường Trung Quốc.

Xuất khẩu sản phẩm Yến sào Khánh Hòa sang thị trường Trung Quốc.

Cùng với phát triển thị trường trong nước, Yến sào Khánh Hòa đẩy mạnh xúc tiến thương mại và mở rộng xuất khẩu. Cột mốc xuất khẩu chính ngạch tổ yến sang Trung Quốc mở ra cơ hội tiếp cận thị trường lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn sản xuất, kiểm nghiệm và truy xuất nguồn gốc. Đến nay, sản phẩm của doanh nghiệp đã có mặt tại hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Bên cạnh năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm, chiều sâu văn hóa là yếu tố tạo nên bản sắc riêng của Yến sào Khánh Hòa. Tri thức khai thác, chế biến yến sào cùng Lễ hội Yến sào được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Năm 2026, lần đầu tiên ngành nghề yến sào Khánh Hòa có 12 nghệ nhân được vinh danh, ghi nhận những cá nhân bền bỉ thực hành và trao truyền tri thức nghề.

Công ty Yến Sào Khánh Hòa giữ vững danh hiệu Thương hiệu quốc gia suốt 5 kỳ liên tiếp.

Công ty Yến Sào Khánh Hòa giữ vững danh hiệu Thương hiệu quốc gia suốt 5 kỳ liên tiếp.

Đáng chú ý, năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục được vinh danh tại Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam, đánh dấu 5 kỳ liên tiếp duy trì danh hiệu kể từ năm 2018. Đây là sự ghi nhận đối với quá trình đầu tư, đổi mới sản phẩm, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Công ty triển khai Đề án tái cơ cấu, tiếp tục duy trì mô hình doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Trọng tâm là nâng cao hiệu quả quản trị, tập trung nguồn lực cho bảo tồn đàn chim yến, đầu tư sản xuất, kinh doanh và bảo toàn, phát triển vốn Nhà nước.

Từ 8 đảo yến ban đầu đến hệ thống 33 đảo với 173 hang yến tự nhiên, hành trình 36 năm của Yến sào Khánh Hòa cho thấy quá trình chuyển hóa giá trị di sản thành lợi thế phát triển thương hiệu. Trong giai đoạn hội nhập, việc tiếp tục bảo tồn nguồn nguyên liệu, đổi mới công nghệ, kiểm soát chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường sẽ là nền tảng để doanh nghiệp giữ vững sức cạnh tranh, đưa đặc sản Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế.

Tin khác