Thương hiệu lâu năm và 'cái giá' của một sai sót

Thành lập năm 1957 tại thành phố cảng Hải Phòng với tên gọi ban đầu Nhà máy Cá hộp Hạ Long, Công ty CP Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco) từng được xem là một trong những “biểu tượng” của ngành thực phẩm chế biến Việt Nam.

Trải qua gần 7 thập kỷ phát triển, doanh nghiệp này đã xây dựng được hệ sinh thái sản xuất với 3 nhà máy, 3 văn phòng, cùng thương hiệu quen thuộc với nhiều thế hệ người tiêu dùng.

Chính vì vậy, vụ việc liên quan đến phát hiện thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi tại kho lạnh của doanh nghiệp, dù đang trong quá trình điều tra, đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Phản ứng của thị trường không dừng ở một lô hàng cụ thể mà mở rộng thành câu hỏi lớn hơn: Niềm tin dành cho một thương hiệu lâu đời có đang bị thử thách?

Sáng 12/1, trước những phản ứng gay gắt từ cộng đồng, Halong Canfoco đã phát đi thông điệp chính thức, gửi lời xin lỗi tới người tiêu dùng và khẳng định tinh thần cầu thị, hợp tác với cơ quan chức năng. Doanh nghiệp cho biết, tập thể cán bộ, công nhân viên, những người sinh ra, lớn lên tại Hải Phòng, cũng chính là những người trực tiếp sử dụng sản phẩm mỗi ngày, vì vậy không có lý do gì để xem nhẹ an toàn thực phẩm.

Thông điệp của doanh nghiệp thừa nhận, vụ việc đã làm dấy lên mối quan tâm không chỉ với lô hàng bị phát hiện, mà còn với toàn bộ nguồn nguyên liệu và mức độ an toàn của các sản phẩm mang thương hiệu Hạ Long trong thời gian dài.

Trước những băn khoăn này, Halong Canfoco khẳng định, sẽ tôn trọng và chờ đợi các kết luận chính thức bằng văn bản của cơ quan chức năng, coi đây là căn cứ cao nhất để trả lời công luận.

Để trấn an người tiêu dùng, doanh nghiệp cũng đưa ra lập luận kỹ thuật cho rằng, các tác nhân như virus dịch tả lợn châu Phi hay vi khuẩn Salmonella có thể bị tiêu diệt hoàn toàn trong quá trình xử lý nhiệt theo đúng quy chuẩn công nghệ; các sản phẩm sau chế biến vẫn bảo đảm an toàn.

Xây dựng thương hiệu không thể bỏ qua đạo đức kinh doanh

Chiều 12/1, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS. TS Nguyễn Thường Lạng - chuyên gia kinh tế và thương mại quốc tế nhận định, đây là một trường hợp “rất đáng tiếc” với một doanh nghiệp đã có bề dày gần 70 năm. Theo ông, thương hiệu đồ hộp Hạ Long từng được người tiêu dùng mặc định là “an toàn”, “quen thuộc”, song chỉ một sai sót trong kiểm soát chất lượng cũng có thể làm lung lay toàn bộ uy tín tích lũy suốt nhiều thập kỷ.

“Trong xây dựng thương hiệu, thời gian là tài sản vô giá. Bảy mươi năm đủ để tạo dựng niềm tin, nhưng cũng chỉ cần một ‘con sâu’ trong quản trị là có thể gây tổn hại nghiêm trọng”, chuyên gia nhấn mạnh.

Việc khôi phục niềm tin, theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, không chỉ cần thời gian dài mà còn đòi hỏi chi phí rất lớn. Đó là cái giá phải trả cho sự chủ quan với chính thương hiệu của mình.

Từ góc nhìn rộng hơn, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, trong kinh tế thị trường hiện đại, thương hiệu không chỉ là logo hay thị phần, mà là đạo đức kinh doanh. Đặc biệt với ngành thực phẩm, trách nhiệm của doanh nghiệp gắn trực tiếp với sức khỏe, thậm chí tính mạng người tiêu dùng.

Khi doanh nghiệp xem nhẹ những giá trị cốt lõi này, mọi thành quả tích lũy trước đó đều có thể “đổ sông, đổ biển”. Sự cố không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp, mà còn ảnh hưởng đến người lao động, hệ thống phân phối và rộng hơn là hình ảnh quốc gia.

Với những thương hiệu gắn với địa danh, tác động tiêu cực còn lan sang giá trị biểu trưng, gây tổn hại đến uy tín địa phương và hình ảnh Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo chuyên gia, các động thái như thu hồi sản phẩm, cho phép đổi trả hay xin lỗi công khai là cần thiết nhưng chưa đủ. Doanh nghiệp cần chấp nhận các chế tài pháp luật, có cơ chế bồi thường thỏa đáng và sẵn sàng hy sinh thị phần trong ngắn hạn để tái lập niềm tin.

Đồng thời, trách nhiệm không chỉ dừng ở một doanh nghiệp. Các hệ thống phân phối, siêu thị cần tăng cường kiểm soát đầu vào, kiểm nghiệm định kỳ chất lượng sản phẩm, thay vì chỉ dựa trên “niềm tin thương hiệu”.

Về lâu dài, việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng, áp dụng tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, với sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức chứng nhận độc lập, là yêu cầu tất yếu.

Từ câu chuyện của Halong Canfoco, theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, có thể thấy rõ thực tế, xây dựng thương hiệu đã khó, giữ được thương hiệu còn khó hơn. Trong bối cảnh thị trường ngày càng minh bạch, người tiêu dùng ngày càng khắt khe, mọi sai sót dù nhỏ đều có thể bị phóng đại và để lại hệ quả lâu dài.

“Bài học rút ra không chỉ dành riêng cho một doanh nghiệp, mà cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nói chung, đó là không thể đánh đổi uy tín thương hiệu lấy lợi nhuận ngắn hạn. Muốn phát triển bền vững, doanh nghiệp phải coi chất lượng sản phẩm và niềm tin người tiêu dùng là nền tảng, xem thương hiệu như “con ngươi của mắt mình", PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho hay.

Khi thực phẩm không bảo đảm an toàn bị đưa vào chế biến đồ hộp, vấn đề đặt ra không chỉ là nguy cơ vi phạm các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, mà còn là thách thức đối với chuẩn mực đạo đức trong hoạt động sản xuất - kinh doanh. Phản ứng của người tiêu dùng trước sản phẩm mang thương hiệu Đồ hộp Hạ Long là phản ứng tự nhiên của thị trường, đồng thời phản ánh cơ chế sàng lọc khắt khe đối với những sai lệch trong quản trị chất lượng và trách nhiệm doanh nghiệp.