Chuẩn hóa quy trình

Dưới tán rừng già ở độ cao trên 1.000m của vùng cao Trạm Tấu (tỉnh Lào Cai) quả táo mèo mang đặc trưng vỏ sần, vị chát đắng xen vị chua gắt. Với đặc tính đó, nếu dùng trực tiếp loại quả này ít được lựa chọn để thưởng thức.

Từ nguồn nguyên liệu bản địa đó, nghề làm giấm táo mèo đã tồn tại ở Yên Bái qua hàng thập kỷ. Tuy nhiên, trong thời gian dài, sản phẩm gần như chỉ phát triển trong phạm vi địa phương. Việc mở rộng thị trường và tổ chức sản xuất theo hướng bài bản chỉ thực sự được đặt ra khi một số cơ sở bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới quy trình, tiêu chuẩn chất lượng và phương thức bán hàng mới.

Với nền tảng kiến thức công nghệ được đào tạo tại Học viện Kỹ thuật Quân sự và việc ứng dụng các nền tảng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh, chị Trần Thị Ngọc Ánh đã tham gia cùng gia đình từng bước tổ chức lại hoạt động sản xuất tại cơ sở "Nông sản Trạm Tấu", mở hướng phát triển mới cho nghề sản xuất giấm táo mèo tại địa phương. 

Từ một sản phẩm mang tính bản địa, giấm táo mèo Trạm Tấu được xây dựng theo quy trình sản xuất chặt chẽ hơn, mở rộng kênh phân phối ra ngoài phạm vi địa phương; góp phần nâng cao giá trị cho nông sản vùng cao và tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số.

Chị Ánh cho biết, nguyên liệu được tuyển chọn thủ công ngay từ khâu đầu vào, loại bỏ những quả không đạt chất lượng, giữ lại những trái táo mèo tươi, đồng đều, bảo đảm tiêu chuẩn chế biến. Sau khi sơ tuyển, táo mèo được đưa vào quy trình lên men tự nhiên trong thời gian dài với sự kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ và điều kiện bảo quản. Quy trình này không sử dụng hóa chất mà dựa trên nguyên lý chuyển hóa tự nhiên, giúp giảm vị chát đặc trưng của quả rừng, tạo thành vị chua thanh, dịu nhẹ và hậu vị ngọt sâu, đặc trưng của giấm táo mèo lên men đạt chuẩn.

Với những nỗ lực trong chuẩn hóa quy trình sản xuất, sản phẩm giấm táo mèo của cơ sở "Nông sản Trạm Tấu" đã đạt chứng nhận ISO và tiêu chuẩn HACCP. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng tiên tiến đã tạo nền tảng vững chắc để nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường tiêu thụ trong thời gian tới.

"Song song với việc hoàn thiện quy trình, cơ sở cũng chú trọng đến hình thức nhận diện sản phẩm. Bao bì, chai đựng được thiết kế riêng nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong lưu thông hàng hóa", chị Hằng cho hay.

Mở đường ra "biển lớn"

Khi thương mại điện tử trở thành một kênh phân phối quan trọng, chuyển đổi số đang mở ra thêm cơ hội để nông sản của tỉnh Lào Cai tiếp cận thị trường rộng hơn. Nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã trong tỉnh đã chủ động tham gia vào xu hướng này, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, tận dụng mạng xã hội để bán hàng trực tiếp, xây dựng thương hiệu cá nhân và thường xuyên livestream giới thiệu sản phẩm, tạo kênh tiêu thụ năng động, hiệu quả.

Chia sẻ về cách tiếp cận thị trường, chị Ánh cho biết, thay vì chỉ duy trì phương thức bán hàng truyền thống, hợp tác xã đã mở rộng sang các nền tảng số như Zalo, Facebook và TikTok. Theo chị, việc đa dạng hóa kênh bán hàng giúp sản phẩm tiếp cận khách hàng nhanh hơn và mở rộng phạm vi tiêu thụ ra nhiều địa phương trên cả nước.

Chị Nguyệt Quỳnh (sống tại Hà Nội) chia sẻ, biết đến sản phẩm nông sản Lào Cai thông qua một buổi livestream trên mạng xã hội. Sau khi tìm hiểu thông tin về quy trình sản xuất và phản hồi của người tiêu dùng, chị đã đặt mua sản phẩm. "Việc đặt mua khá thuận tiện, chỉ cần vài thao tác trên điện thoại là có thể lựa chọn sản phẩm và theo dõi đơn hàng. Tôi sử dụng giấm táo mèo trong bữa ăn hằng ngày và cảm nhận hương vị chua thanh, dễ dùng. Mỗi lần mua hàng, tôi cũng cảm thấy mình đang góp phần ủng hộ người nông dân và những cơ sở sản xuất ở vùng cao tiếp tục duy trì nghề truyền thống", chị Quỳnh nói.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Huy Tưởng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, sau gần 5 năm triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 26/8/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về Chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa, tỉnh Lào Cai đã đạt nhiều kết quả quan trọng, khẳng định nông nghiệp là trụ đỡ kinh tế của tỉnh, là sinh kế của trên 77% dân số toàn tỉnh ở khu vực nông thôn.

Để tiếp tục xây dựng thương hiệu nông sản cho bà con dân tộc thiểu số, tỉnh Lào Cai đã ban hành Kế hoạch phát triển thương hiệu nông sản giai đoạn 2025-2030. Trong đó, chú trọng công tác đào tạo, tập huấn và nâng cao nhận thức cho người dân. Bà con nông dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số sẽ được hướng dẫn kỹ thuật canh tác theo quy trình an toàn; hỗ trợ trong khâu xây dựng thương hiệu, bao bì, nhãn mác và quảng bá sản phẩm... Đây là những yếu tố quan trọng để sản phẩm có thể cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe.

Cùng đó, đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến thương mại thông qua các hội chợ, triển lãm, sàn thương mại điện tử và truyền thông số. Việc đưa sản phẩm nông sản Lào Cai lên các kênh bán hàng trực tuyến giúp mở rộng thị trường tiêu thụ, kết nối trực tiếp giữa người sản xuất với người tiêu dùng, giảm bớt khâu trung gian, từ đó tăng thu nhập cho nông dân.

Phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa đang được các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai quan tâm. Từ thực tiễn đó, việc xây dựng thương hiệu sản phẩm là yêu cầu cấp thiết để nâng cao sức cạnh tranh, mang lại hiệu quả kinh tế cao.