Dấu ấn 21 năm và khát vọng nâng tầm giá trị Việt

Ngày 25/9, Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm đã tổ chức Lễ trao giải và vinh danh Cuộc thi viết “Vì sự phát triển thương hiệu Việt”, đồng thời tổ chức diễn đàn với chủ đề “Vì sự phát triển thương hiệu Việt”. Sự kiện không chỉ đánh dấu cột mốc 21 năm phát triển của Tạp chí mà còn mở ra không gian đối thoại chuyên sâu, đa chiều nhằm tìm kiếm các giải pháp bứt phá cho các thương hiệu Việt trong kỷ nguyên số.

Phát biểu khai mạc sự kiện, nhà báo Nguyễn Viết Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, thương hiệu không chỉ đơn thuần là một cái tên hay nhãn hiệu dán trên bao bì.

Hơn thế nữa, thương hiệu đã trở thành tài sản chiến lược cốt lõi, là “giấy thông hành” để doanh nghiệp vươn xa và là thước đo chân thực nhất cho năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc phát triển thương hiệu Việt Nam hiện nay đang bám sát tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, cùng các Nghị quyết số 57-NQ/TW (ngày 22/12/2024), Nghị quyết số 68-NQ/TW (ngày 4/5/2025), Nghị quyết số 79-NQ/TW (ngày 06/01/2026) của Bộ Chính trị về đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế.

Nhìn lại hành trình 21 năm kể từ ngày xuất bản số đầu tiên, Tạp chí Thương hiệu và Sản phẩm tự hào khi luôn hoàn thành tốt vai trò cơ quan ngôn luận của Hội Khoa học các sản phẩm thiên nhiên Việt Nam. Sự kiện ngày hôm nay chính là một dấu mốc để tự hào, một hành trình để tri ân và là điểm khởi đầu cho những khát vọng lớn lao hơn. Từ hành trình đó, Tạp chí đặt ra một câu hỏi lớn: Làm thế nào để những giá trị Việt không chỉ được tạo dựng mà còn được nâng tầm, bảo vệ và vươn xa?

Để đi tìm câu trả lời, ngày 17/4/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Tạp chí đã phát động Cuộc thi viết “Vì sự phát triển thương hiệu Việt”. Sau 5 tháng triển khai, cuộc thi thực sự trở thành “sân chơi chung” của toàn xã hội, thu hút các tác giả từ 16 đến 84 tuổi, từ nhà báo chuyên nghiệp đến nhà khoa học, kỹ sư, doanh nhân và sinh viên. Mỗi tác phẩm là một câu chuyện chân thực, từ khát vọng đưa hạt gạo, hạt muối, lá trà cổ thụ vươn ra thế giới đến hành trình đổi mới công nghệ xanh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

“Kiềng ba chân” định hình thương hiệu: Nhà nước kiến tạo – khoa học tiên phong – doanh nghiệp dẫn dắt

Mở đầu sự kiện, Diễn đàn “Vì sự phát triển thương hiệu Việt” đã đặt ra cách tiếp cận mang tính nền tảng: Thương hiệu Việt muốn bứt phá bền vững cần sự cộng hưởng đồng bộ của ba lực đẩy cốt lõi.

Trình bày tham luận tại diễn đàn, TS. Trần Hồng Hà, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng Ban Tổ chức Hội Khoa học các sản phẩm thiên nhiên Việt Nam đã phân tích mô hình “kiềng ba chân” này. Theo ông, Việt Nam được thiên nhiên ưu đãi nguồn tài nguyên sinh học phong phú. Để biến tiềm năng đó thành thương hiệu giá trị cao, cần có:

Nhà nước kiến tạo (Enabling State): Xây dựng thể chế, hành lang pháp lý minh bạch, tạo không gian cho các thành phần kinh tế đổi mới, đầu tư, hỗ trợ xúc tiến thương mại và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp.

Khoa học tiên phong (Pioneering Sci & Tech): Lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo làm bệ phóng, làm chìa khóa định hình chất lượng.

Doanh nghiệp dẫn dắt (Leading Enterprises): Là hạt nhân tiên phong tham gia các lĩnh vực khó, dẫn dắt các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đi đầu trong đầu tư phát triển xanh để nâng tầm thương hiệu.

Làm rõ hơn về vai trò của khoa học, ông Nguyễn Xuân Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học các sản phẩm thiên nhiên Việt Nam khẳng định, khoa học, công nghệ là động lực thực sự của cả dân tộc để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.

Ông chỉ ra ba trụ cột (ba chữ C) tạo nên một thương hiệu đích thực: Chất lượng vượt mong đợi; Công nghệ tạo sự khác biệt, như công nghệ sinh học, lượng tử, AI giúp nuôi tôm không kháng sinh, trồng rau diệt sâu bằng từ trường, ủ nước mắm 20 ngày triệt tiêu histamine; và Câu chuyện sản phẩm (Storytelling) mang đậm yếu tố văn hóa, lịch sử.

Đồng quan điểm về yếu tố văn hóa, PGS.TS Nguyễn Thị Bích Loan, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại đã chỉ ra thực trạng Việt Nam xuất khẩu hàng đầu nhưng thế giới chủ yếu biết đến Việt Nam như một “công xưởng gia công” giá rẻ. Để thay đổi thực trạng này, bà đề xuất hai yếu tố chiến lược để chinh phục thị trường quốc tế:

Bản sắc văn hóa: Giống như cách thiết kế hộp cà phê hình nón lá hay áo dài của NONLA Coffee, hay cách Hàn Quốc xuất khẩu văn hóa qua K-pop, phim ảnh. Bản sắc là “mỏ neo” để khách hàng nhớ tới.

Tiêu chuẩn xanh (ESG): Đây là “tấm hộ chiếu” để qua cửa hải quan toàn cầu. Người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao cho các thương hiệu có trách nhiệm với môi trường. Việc đầu tư vào kinh tế tuần hoàn, giảm dấu chân carbon không phải là “chi phí mất đi” mà là khoản đầu tư chiến lược.

Không chỉ xây dựng, việc bảo vệ thương hiệu cũng là bài toán sống còn. Ông Nguyễn Đăng Sinh – Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam cảnh báo về vấn nạn hàng giả, hàng nhái, đặc biệt là các sản phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe như sữa, thực phẩm chức năng. Ông khuyên các doanh nghiệp phải tự bảo vệ mình trước bằng cách kiểm soát chặt chất lượng đầu vào, đăng ký sở hữu trí tuệ và ứng dụng công nghệ số, như truy xuất nguồn gốc, một cách trung thực.

Bổ sung ý kiến này, bà Trần Hương Giang, Tổng Thư ký VATAP cho rằng, doanh nghiệp cần bỏ tư duy “hàng tốt xuất khẩu, hàng lỗi bán trong nước” để tránh tự làm tổn hại uy tín. Doanh nghiệp không nên sợ ảnh hưởng doanh thu mà ngại tố giác hàng giả, đồng thời cần chủ động phối hợp với cơ quan chức năng, sử dụng các nền tảng như VATAP CheckVN để bảo vệ minh bạch.

Từ góc độ truyền thông, nhà báo Hoàng Vững, Tổng Biên tập Tạp chí Tiếp thị và Gia đình mang đến góc nhìn: “Sản phẩm tốt không còn là điều kiện đủ. Sự chú ý có thể mua bằng tiền, nhưng sự tin cậy lâu dài thì không”. Ông đề xuất doanh nghiệp xây dựng “hệ sinh thái truyền thông có trách nhiệm” dựa trên ba trụ cột: báo chí chính thống (bảo chứng uy tín), mạng xã hội (kể chuyện nhanh) và đội ngũ nhân sự nội bộ (điểm chạm thực tế). Truyền thông lúc này đóng vai trò là “bộ áo giáp” bảo vệ khủng hoảng, là kênh phản hồi hai chiều và là chất xúc tác tạo sự khác biệt.

Tại phiên tọa đàm, các chuyên gia tiếp tục làm rõ thêm các giải pháp. Ông Nguyễn Văn Khải, Phó Giám đốc Trung tâm Truyền thông Khoa học và Công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, năm 2025 và 2026, Bộ đang nỗ lực hoàn thiện hành lang pháp lý cho hệ thống khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo quốc gia. Việc Mỹ đưa Việt Nam vào diện ưu tiên về quyền sở hữu trí tuệ vừa qua là cơ hội để nhìn nhận lại việc bảo vệ uy tín sản phẩm.

GS.TS Thái Hoàng nhấn mạnh các nhà nghiên cứu cần chuyển tư duy từ “nghiên cứu những gì mình có” sang “nghiên cứu những gì thị trường cần”. Ông cũng đặc biệt lưu ý các doanh nghiệp khi vươn ra quốc tế bắt buộc phải đăng ký độc quyền sáng chế, nhãn hiệu để tránh những tranh chấp đáng tiếc, như bài học của ngành nước mắm, gia vị.

Cuối cùng, Nhà báo Hoàng Vững đúc kết: “Muốn đi xa, chữ tín phải đặt lên hàng đầu. Doanh nghiệp cần xác định rõ mình là ai, khách hàng là ai và sản phẩm giải quyết được gì trước khi làm truyền thông”.

Lan tỏa những giá trị tự hào và vinh danh các tác phẩm báo chí xuất sắc

Cũng trong khuôn khổ chương trình, ban tổ chức đã vinh danh 10 tác phẩm báo chí xuất sắc nhất bước ra từ Cuộc thi viết “Vì sự phát triển thương hiệu Việt”.

Sau gần 5 tháng phát động, Cuộc thi đã nhận được hơn 1.400 bài dự thi của các nhà khoa học, nhà báo chuyên nghiệp, không chuyên cùng đông đảo học sinh, sinh viên trên cả nước.

Từ hơn 1.400 bài dự thi, qua quá trình chấm thi khách quan, nghiêm túc từ 30 tác phẩm chung khảo, Ban Tổ chức đã trao:

1 giải Nhất: Tác phẩm “Giữ ‘hồn’ trà cổ thụ nơi đại ngàn” của tác giả Lý Thị Thu.

2 giải Nhì: Tác phẩm “Viglacera tiên phong phát triển xanh” của nhóm tác giả Vũ Thị Thanh Tâm, Bùi Thị Thanh Nhàn, Nguyễn Thị Vân Anh và “25 năm xây dựng thương hiệu và thực hiện khát vọng đưa bánh kẹo Việt ra thế giới của Richy Group” của tác giả Nguyễn Thị Bạch Dương.

2 giải Ba: Tác phẩm “Anh kỹ sư với hành trình nâng tầm nông sản Việt” của tác giả Lê Văn Tâm và “Những mũi kim hình thành giá trị Việt” của tác giả Dương Thu Huyền.

5 giải Khuyến khích: Các tác phẩm “Từ những cánh đồng trầm lặng đến khát vọng vươn xa của thương hiệu Việt” của Đỗ Văn Bảo; “AQUARELLE DE SAIGON: Khi sắc màu bản địa vươn mình ra thế giới” của Lê Thị Kim Thơ; “Phin ơi! Tự họa một cuộc phiêu lưu di sản” của Nguyễn Đỗ Vĩnh Phong; “Hạt muối Thiềng Liềng đạt sản phẩm OCOP” của Lê Thị Thu Thanh; “Để hàng Việt trở thành người bạn đồng hành của thế hệ trẻ hôm nay” của Hoàng Ngọc Bảo Trâm.

Đặc biệt, Ban tổ chức vinh danh tác giả cao tuổi nhất là cụ Nguyễn Thị Thu Thủy, 84 tuổi, với tác phẩm “Tự hào thương hiệu ‘Vietnam rice’”.