Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc và tính bền vững của sản phẩm, thương mại điện tử không còn chỉ là câu chuyện bán hàng trực tuyến. Việc minh bạch quy trình sản xuất, mở cửa nhà máy, kết nối vùng nguyên liệu với nền tảng số đang trở thành xu hướng mới, giúp doanh nghiệp xây dựng niềm tin, gia tăng giá trị thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm xã hội TikTok Shop Việt Nam, về xu hướng đáng chú ý này.

Cơ hội để tạo khác biệt và xây dựng lòng trung thành của khách hàng

- Trong nhiều năm, thương mại điện tử được biết đến là cuộc đua về giá, khuyến mãi và tốc độ giao hàng, vậy bà đánh giá như thế nào về việc minh bạch chuỗi cung ứng đang trở thành lợi thế cạnh tranh mới của doanh nghiệp?

Bà Trần Thị Tân: Chúng tôi nhận thấy hành vi tiêu dùng đang thay đổi rất nhanh. Người tiêu dùng hiện nay không chỉ quan tâm sản phẩm có giá tốt hay không, mà còn muốn hiểu rõ sản phẩm đó được tạo ra như thế nào, đến từ đâu và doanh nghiệp đứng sau có thực sự đáng tin cậy hay không.

Đặc biệt ở các ngành hàng như thực phẩm, nông sản, mỹ phẩm, mẹ và bé hay sản phẩm xanh, nhu cầu về tính minh bạch ngày càng trở nên rõ nét. Người mua muốn nhìn thấy vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, hệ thống kiểm soát chất lượng hay các cam kết phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Đây là một thay đổi rất quan trọng. Nếu trước đây doanh nghiệp cạnh tranh chủ yếu bằng giá thì hiện nay họ đang cạnh tranh bằng niềm tin. Và niềm tin chỉ có thể được xây dựng khi doanh nghiệp sẵn sàng minh bạch những gì diễn ra phía sau sản phẩm.

Chúng tôi cho rằng minh bạch chuỗi cung ứng sẽ ngày càng trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng trên thương mại điện tử. Những doanh nghiệp sở hữu năng lực sản xuất tốt, vận hành bài bản và có trách nhiệm với môi trường, xã hội sẽ có thêm cơ hội để tạo khác biệt và xây dựng lòng trung thành của khách hàng.

- TikTok Shop đang phát huy lợi thế từ mô hình thương mại điện tử dựa trên khám phá (discovery commerce). Mô hình này đã tạo ra cơ hội như thế nào để doanh nghiệp biến nhà máy và quy trình sản xuất thành “tài sản" thương hiệu?

Bà Trần Thị Tân: Điểm khác biệt của discovery commerce là người tiêu dùng không chỉ tìm kiếm sản phẩm mà còn khám phá sản phẩm thông qua nội dung.

Trên TikTok Shop, một video ngắn hoặc một phiên livestream có thể đưa người xem đi từ vùng nguyên liệu, nhà máy, dây chuyền sản xuất cho tới thành phẩm cuối cùng. Người tiêu dùng được trực tiếp quan sát quy trình sản xuất thay vì chỉ đọc những thông tin giới thiệu trên bao bì hay quảng cáo. Điều này mở ra cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trước đây, những khoản đầu tư vào nhà máy, công nghệ, hệ thống quản lý chất lượng hay sản xuất xanh chủ yếu phục vụ mục tiêu vận hành và xuất khẩu. Ngày nay, những năng lực đó còn có thể trở thành nội dung giá trị giúp doanh nghiệp kể câu chuyện thương hiệu một cách chân thực và thuyết phục hơn.

Nói cách khác, nhà máy không còn chỉ là nơi sản xuất mà đang trở thành một phần của trải nghiệm thương hiệu.

Chúng tôi chứng kiến nhiều doanh nghiệp nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng khi chia sẻ những hình ảnh thực tế về quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng hay các sáng kiến phát triển bền vững. Đây là những nội dung có khả năng tạo dựng niềm tin rất hiệu quả trong môi trường thương mại điện tử.

Doanh nghiệp cần xem minh bạch là một chiến lược phát triển dài hạn

- Từ sáng kiến GreenUP Factory Tour do TikTok Shop khởi xướng năm 2024 đã hỗ trợ nhiều nhà máy quảng bá thương hiệu trên nền tảng số. Sau gần hai năm thực hiện, bà đánh giá chương trình đã mang lại những giá trị gì cho doanh nghiệp và người tiêu dùng?

Bà Trần Thị Tân: GreenUP Factory Tour được xây dựng với mong muốn kết nối người tiêu dùng, nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp thông qua những trải nghiệm thực tế tại nhà máy và vùng nguyên liệu.

Giá trị lớn nhất của chương trình không nằm ở việc quảng bá hình ảnh đơn thuần, mà ở việc giúp các doanh nghiệp chuyển hóa năng lực sản xuất thành tài sản thương hiệu.

Thông qua các chuyến tham quan, nhà sáng tạo nội dung có cơ hội trực tiếp tìm hiểu quy trình sản xuất, hệ thống kiểm soát chất lượng, các giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải hay mô hình kinh tế tuần hoàn của doanh nghiệp. Những trải nghiệm thực tế này sau đó được lan tỏa đến cộng đồng bằng các nội dung chân thực và dễ tiếp cận.

Chúng tôi đã đồng hành cùng nhiều doanh nghiệp tiêu biểu như Vietcoco, BZU BZU, Canifa, SunHouse hay Emictric… Mỗi doanh nghiệp có một câu chuyện khác nhau nhưng đều cho thấy một điểm chung là khi người tiêu dùng hiểu rõ hơn về quá trình tạo ra sản phẩm, mức độ tin tưởng dành cho thương hiệu cũng tăng lên đáng kể.

Đối với người tiêu dùng, chương trình giúp họ có thêm thông tin để đưa ra quyết định mua sắm có trách nhiệm hơn. Đối với doanh nghiệp, đây là cơ hội để những giá trị vốn nằm phía sau cánh cổng nhà máy được nhìn nhận đúng mức và tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

- Thương mại điện tử đang là trợ lực lớn cho doanh nghiệp, theo bà, doanh nghiệp cần chuẩn những bị gì để tận dụng lợi thế từ thương mại điện tử để xây dựng uy tín của thương hiệu? 

Bà Trần Thị Tân: Tôi cho rằng điều quan trọng nhất là doanh nghiệp cần xem minh bạch là một chiến lược phát triển dài hạn chứ không phải một hoạt động truyền thông ngắn hạn.

Người tiêu dùng ngày nay rất nhạy bén. Họ có thể nhận ra đâu là câu chuyện được xây dựng từ những giá trị thực và đâu chỉ là những thông điệp quảng bá mang tính hình thức.

Vì vậy, nền tảng của mọi hoạt động truyền thông vẫn phải là năng lực sản xuất thực chất. Doanh nghiệp cần đầu tư vào chất lượng sản phẩm, hệ thống quản trị, truy xuất nguồn gốc, các tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội. Khi những nền tảng đó được xây dựng vững chắc, việc kể câu chuyện thương hiệu sẽ trở nên tự nhiên và thuyết phục hơn rất nhiều.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây là một cơ hội rất đáng chú ý. Họ có thể không sở hữu ngân sách quảng cáo lớn, nhưng hoàn toàn có thể tạo khác biệt bằng vùng nguyên liệu chất lượng, quy trình sản xuất minh bạch và những giá trị bền vững mà mình đang theo đuổi.

Chúng tôi tin rằng trong giai đoạn phát triển tiếp theo của thương mại điện tử, những doanh nghiệp biết biến năng lực sản xuất thành niềm tin của người tiêu dùng sẽ là những doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững nhất.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!

Trong bối cảnh các thị trường ngày càng đề cao tiêu chuẩn xanh, trách nhiệm xã hội và khả năng truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng không còn là lựa chọn mà đang trở thành điều kiện để mở rộng thị trường. Khi nhà máy, vùng nguyên liệu và quy trình sản xuất được nhận diện, doanh nghiệp không chỉ xây dựng niềm tin với người tiêu dùng mà còn nâng cao năng lực hội nhập, từng bước khẳng định vị thế của thương hiệu Việt trong chuỗi giá trị toàn cầu.