Kênh bán hàng quan trọng

Với ngành thời trang, chuyển đổi từ bán lẻ truyền thống sang mô hình kết hợp online - offline không phải có thể thực hiện trong ngày một ngày hai. Với những thương hiệu đã xây dựng hệ thống cửa hàng lớn, vấn đề phức tạp hơn khi doanh nghiệp phải cân bằng giữa việc mở rộng kênh số và bảo vệ tệp khách hàng, doanh thu của hệ thống bán lẻ hiện hữu.

Tại Hội thảo “Thúc đẩy thương mại điện tử trong ngành thời trang” diễn ra gần đây, bà Lưu Nga, Nhà sáng lập thương hiệu thời trang Elise với chuỗi 150 cửa hàng chia sẻ, những năm đầu thương mại điện tử phát triển, doanh nghiệp cũng không nằm ngoài tâm lý thận trọng của thị trường.

Đặc biệt với thời trang và các sản phẩm có giá trị cao, việc thuyết phục khách hàng mua hàng trên môi trường trực tuyến từng là một thách thức. Người mua quen với việc đến cửa hàng, trực tiếp xem chất liệu, kiểu dáng, thử sản phẩm rồi mới đưa ra quyết định. Trong khi đó, môi trường số đòi hỏi doanh nghiệp phải tìm một cách khác để tạo dựng niềm tin.

Tuy nhiên, cách nhìn về thương mại điện tử dần thay đổi khi các nền tảng số phát triển mạnh, đặc biệt từ năm 2022, khi TikTok Shop bắt đầu phát triển tại Việt Nam.

“Từ năm 2022, khi TikTok Shop bắt đầu phát triển tại Việt Nam, chúng tôi đã chủ động kết nối với nền tảng và từng bước chuyển đổi mô hình kinh doanh từ 150 cửa hàng truyền thống thành 150 điểm bán kết hợp cả online và offline. Chính sự chuyển đổi đó đã giúp thương hiệu của chúng tôi giảm thiểu đáng kể tác động sau đại dịch Covid-19, không phải đóng cửa nhiều cửa hàng như nhiều doanh nghiệp khác”, đại diện thương hiệu Elise chia sẻ.

Từ một lựa chọn mang tính thử nghiệm, thương mại điện tử hiện đã trở thành một phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Theo đại diện thương hiệu, kênh này hiện đóng góp khoảng 30% tổng doanh thu.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào tỷ lệ doanh thu, có lẽ chưa thể thấy hết giá trị của kênh số. Điều đáng chú ý hơn nằm ở khả năng đưa thương hiệu vượt qua giới hạn địa lý của hệ thống cửa hàng. “Khách hàng ở đâu thì sự hiện diện của chúng ta phải ở đó. Thương mại điện tử không chỉ là nơi diễn ra hành vi mua bán, mà còn là nơi tạo dựng nhận diện thương hiệu, quảng bá sản phẩm và kết nối với người tiêu dùng. Đặc biệt, các nền tảng như TikTok đang đóng vai trò rất lớn trong việc đưa thương hiệu đến gần hơn với khách hàng”, bà Lưu Nga nhấn mạnh.

Đó cũng là lý do thương mại điện tử ngày càng được nhìn nhận như một phần của hoạt động truyền thông hiện đại. Một video ngắn, một phiên livestream hay một nội dung được nhà sáng tạo giới thiệu có thể giúp người tiêu dùng biết đến một thương hiệu mà trước đó họ chưa từng bước vào cửa hàng.

Với các thương hiệu thời trang Việt, đây là thay đổi đáng kể. Nếu trước đây độ phủ thương hiệu phụ thuộc nhiều vào số lượng cửa hàng, vị trí mặt bằng … thì trên môi trường số, doanh nghiệp có thêm nhiều cách để kể câu chuyện về sản phẩm, phong cách và giá trị của mình.

Quan trọng hơn, online và offline không nhất thiết phải là hai “chiến tuyến” cạnh tranh nhau mà cửa hàng truyền thống hoàn toàn có thể trở thành một mắt xích trong mô hình đa kênh, trong khi nền tảng số giúp thương hiệu mở rộng phạm vi tiếp cận.

Cần xây dựng dữ liệu, nhân lực và một hệ sinh thái

Nếu thương mại điện tử giúp thương hiệu thời trang Việt có thêm “cánh cửa” để đi ra thị trường, thì để đi xa và bền vững, doanh nghiệp vẫn cần nhiều điều kiện khác.

Ông Trường Thanh, đại diện thương hiệu Votex cho rằng, mong muốn chung của các doanh nghiệp thời trang Việt không chỉ dừng ở việc phát triển tại thị trường nội địa, mà là từng bước xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Theo ông, để làm được điều đó, các doanh nghiệp cần hình thành mạng lưới liên kết trong ngành, tận dụng thế mạnh của nhau từ sản xuất, nguyên liệu, phụ kiện đến phân phối và xây dựng thương hiệu. Đây là cách để những doanh nghiệp có quy mô chưa lớn vẫn có thể tạo ra sức mạnh lớn hơn khi cùng tham gia vào thị trường.

Một hướng đi khác được đề xuất là xây dựng các chương trình riêng cho thời trang xanh và thời trang bền vững. Đây là lĩnh vực ngày càng nhận được sự quan tâm và cũng có thể trở thành một câu chuyện thương hiệu phù hợp để các doanh nghiệp Việt tạo dấu ấn với người tiêu dùng quốc tế.

Ở góc độ rộng hơn, ông Nguyễn Quang Vũ Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách TP. Hồ chí Minh nhận định, Việt Nam có lợi thế rất lớn về sản xuất nhưng cần tạo thêm dư địa cho các thương hiệu nội địa. Một trong những điểm nghẽn của doanh nghiệp da giày là doanh nghiệp chưa có đủ sự kết nối với nền tảng, nhà sáng tạo nội dung và hệ sinh thái bán hàng số.

Theo đó, cần hình thành các câu lạc bộ, mạng lưới kết nối theo địa phương hoặc ngành hàng, đi cùng những chương trình đào tạo. Đặc biệt, doanh nghiệp đang thiếu nhân sự trẻ am hiểu công nghệ, thương mại điện tử, livestream và sáng tạo nội dung.

Vấn đề niềm tin cũng cần được giải quyết song song. Với sản phẩm da giày, người tiêu dùng đôi khi vẫn muốn trực tiếp sờ chất liệu, thậm chí ngửi mùi da trước khi mua. Trên môi trường số, những trải nghiệm ấy phải được thay thế bằng thông tin minh bạch, hình ảnh chân thực và cơ chế xác thực sản phẩm.

Khi hàng giả, hàng nhái vẫn là mối lo, bảo vệ thương hiệu trên môi trường số cũng quan trọng không kém việc đưa thương hiệu lên đó. Một thương hiệu có thể nhanh chóng được biết đến qua mạng xã hội, nhưng cũng có thể chịu tổn hại nếu người tiêu dùng gặp phải sản phẩm không đúng như cam kết.

Để đưa thương hiệu thời trang thành công lên môi trường số, nhân lực được xác định là yếu tố quan trọng hàng đầu. Doanh nghiệp có thể thuê tư vấn, đầu tư công nghệ hay triển khai nhiều giải pháp khác nhau, nhưng nếu đội ngũ không thực sự hiểu khách hàng, không hiểu hành vi tiêu dùng trên môi trường số thì rất khó thành công. Do đó, việc chuyển đổi số không chỉ là đưa toàn bộ sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, mà cốt lõi là thay đổi tư duy vận hành và cách tiếp cận thị trường.