Ghi nhận pháp lý cho hạt gạo vùng đất bãi ngang

Chiều ngày 28/5, tại Hà Tĩnh, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh phối hợp với UBND các địa phương vùng bọc và Trung tâm Nghiên cứu công nghệ và Sở hữu trí tuệ CIPTEK tổ chức Hội nghị công bố, trao quyết định cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu chứng nhận cho hai sản phẩm: “Gạo Kỳ Anh - Hà Tĩnh” và “Gạo chất lượng cao Kỳ Anh - Hà Tĩnh”.

Dự án tạo lập và phát triển nhãn hiệu này được triển khai từ tháng 12/2023 do Trung tâm CIPTEK chủ trì. Sau quá trình thẩm định nghiêm ngặt về các tiêu chí chất lượng và nguồn gốc, ngày 7/5/2026, Cục Sở hữu trí tuệ đã chính thức ký các quyết định cấp văn bằng bảo hộ số 31354 và 31355 cho các nhãn hiệu chứng nhận nêu trên.

Các nhãn hiệu “Gạo Kỳ Anh - Hà Tĩnh” và “Gạo chất lượng cao Kỳ Anh - Hà Tĩnh” Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận. Ảnh: Cục Sở hữu trí tuệ

Theo đó, vùng bản đồ địa lý mang nhãn hiệu bảo hộ bao gồm toàn bộ khu vực huyện Kỳ Anh và thị xã Kỳ Anh trước đây (hiện nay là phạm vi quản lý của 11 xã, phường bao gồm: Sông Trí, Hải Ninh, Hoành Sơn, Vũng Áng, Kỳ Xuân, Kỳ Anh, Kỳ Hoa, Kỳ Văn, Kỳ Khang, Kỳ Lạc, Kỳ Thượng).

Cũng tại hội nghị, ban tổ chức đã tiến hành trao quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận đợt 1 cho 8 cơ sở sản xuất, kinh doanh tiêu biểu trên địa bàn, bao gồm 4 tổ hợp tác, 1 hộ kinh doanh, 1 cơ sở xay xát lúa gạo và 2 cá nhân.

Đây sẽ là những hạt nhân đầu tiên ứng dụng nhãn hiệu mới vào thương mại, đưa sản phẩm chính hiệu đến tay người tiêu dùng.

Từ “sản xuất” đến tư duy “kinh tế nông nghiệp”

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Hồ Huy Thành - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh khẳng định, việc được cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu là cột mốc quan trọng, tạo ra công cụ pháp lý mạnh mẽ để bảo vệ thương hiệu sản phẩm trước làn sóng cạnh tranh và nguy cơ xâm phạm thị trường. Đồng thời, đây là đòn bẩy để đẩy mạnh sản xuất hàng hóa quy mô lớn, hướng đến phân khúc thị trường cao cấp hơn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành cho rằng, việc xây dựng thành công nhãn hiệu “Gạo Kỳ Anh - Hà Tĩnh” và “Gạo chất lượng cao Kỳ Anh - Hà Tĩnh” là kết quả của quá trình chuyển đổi tư duy sản xuất từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị và thương hiệu sản phẩm.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, xây dựng và phát triển thương hiệu không còn là nhu cầu riêng của doanh nghiệp hay hợp tác xã mà đã trở thành yêu cầu tất yếu trong phát triển kinh tế nông nghiệp hiện đại. Một sản phẩm muốn phát triển bền vững cần phải tạo dựng được sự khác biệt, bảo đảm chất lượng ổn định, có khả năng truy xuất nguồn gốc và tạo được niềm tin đối với người tiêu dùng.

Tuy nhiên, việc sở hữu tấm “văn bằng bảo hộ” mới chỉ là tấm vé thông hành ban đầu. Để hạt gạo Kỳ Anh thực sự cất cánh và mang lại nguồn thu bền vững cho bà con, bài toán đặt ra trong giai đoạn tới là công tác quản lý, khai thác và phát triển nhãn hiệu sau hậu kiểm.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị Sở KH&CN cùng chính quyền các địa phương liên quan khẩn trương hoàn thiện mô hình quản lý nhãn hiệu minh bạch; siết chặt quy trình giám sát chất lượng và tiêu chuẩn hóa sản xuất. Đặc biệt, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất cần chủ động tiếp cận các phương thức xúc tiến thương mại hiện đại, đa dạng hóa kênh phân phối thông qua thương mại điện tử và các nền tảng số để mở rộng tệp khách hàng.

Song song với đó, địa phương cần quy hoạch, phát triển các vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao năng lực quản trị của các hợp tác xã và tổ hợp tác nhằm đảm bảo nguồn cung bền vững và chất lượng đồng đều cho thị trường.

Việc sản phẩm “Gạo Kỳ Anh - Hà Tĩnh” và “Gạo chất lượng cao Kỳ Anh - Hà Tĩnh” chính thức được cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận không chỉ khẳng định vị thế về mặt pháp lý, mà còn mở ra cơ hội lớn để gia tăng chuỗi giá trị và thúc đẩy giao thương cho nông sản địa phương.